Излезе од печат новиот број 71 на списанието „Повод“ за март 2025 година кое е издание на Македонското литературно друштво „Григор Прличев“ од Сиднеј, чиј главен и одговорен уредник е Душан Ристевски-Македон, а уредниците се Иван Трпоски и Мена Ристевска, со соработниците од
Австралија и Македонија.
Списанието „Повод“ бр. 71 за март 2025 година, наменето за литература и култура, се појави во печатена и во електронска форма, двојазично, со цел тоа успешно да го промовира македонскиот јазик, литература, култура и вистината за македонската заедница во демократска и мултикултурна Австралија. Списанието е еден вид огледало на МЛД „Григор Прличев“ и е посветено на постигнувањата на македонските иселеникци.
Бројот 71 на списанието „Повод“ е посветен на животот и делото на актерката Гордана Милошевска, познат член на Австралиско македонскиот театар во Сиднеј. Таа е родена во Битола на 21 април 1974 година. Во Сиднеј се доселува во 2008 година, каде ѝ се исполни нејзината желба за подобар живот и каде ја започна актерската кариера во редовите на Австралиско-македонскиот театар од Сиднеј во кој се вклучи во 2014 година.
Во период од десетина години, таа има играно главни и споредни улоги за кои и била повеќе пати наградувана. Дебитирала во комедијата „Доктор жими мајка“ во 2015 година каде ја одигра улогата на Магда. За оваа улога Гордана ја доби наградата „Александар Македонски“ за најдобра придружна улога во 2015 година.
Меѓу бројните улоги на Гордана Милошевска треба да се истакнат следните: Во комедијата „Баба се мажи“ во 2016 година таа го толкувала ликот на Џеки: Во драмата „Неочекувана забава“ во 2017 година ја играла главната улога и го толкувала ликот на Марија. Во драмата „Последниот Македонец“ во 2018, драма која е квалификувана како грандиозна театарска продукција, во неа Гордана го толкувала ликот на Снежана,
Со нејзиниот креативен лик на Шекира, Ромка од Битола, Гордана Милошевска има направено повеќе комични монолози со кои има настапувано на фестивали, прослави, промоции, радио-програми и две продукции има издадено на каналот Јутуб кои се видени од бројни гледачи. Во продолжение на овој број на „Повод“ е дадена песната „Македонија плаче (посветена на жртвите од трагедијата во Кочани) од Гордана Димовска.
Посебен простор во „Повод 71“ е поветен на текстот под наслов „Пискотии се слушаат од Галичник до Река“ посветен на 132 –та годишнината од смртта на Григор Прличев. Во него, меѓу другото, се вели: „На 25 јануари 1893 година во Охрид починал Григор Прличев, еден од темелните македонски писатели од 19 век. Љубовта кон книгата Прличев ја добил од неговиот дедо кој му го купил првиот грчки буквар кога Григор имал само четири години. На крајот од својот живот неговиот дедо оставил завет на мајка му да го испрати Григор на училиште. Прличев бил ученик на Димитар Миладинов, кој во тоа време учителствувал во Охрид и кој имал големо влијание врз него. Во 1859 година како студент на втора година по медицина во Атина ја пишува поемата „Сердарот“. Една година подоцна, во 1860 ја добива наградата на големиот конкурс во Атина за најдобра поема на грчки јазик. За оваа поема, Прличев е овенчан со лаворов венес и добива паричен дел, а тој од стручната критика за делото добива епитет на втор Хомер“.
Исто така, посебен простор во овој број е посветен на одбележувањето на 153-та годишнина од раѓањето на големиот македонски револуционер Гоце Делчев во Република Македонија. Меѓу другото се вели дека со низа настани се одбележа 153-годишнината (23 јануари стар стил – 4 февруари нов стил) од раѓањето на македонскиот револуционер Гоце Делчев. Централното чествување се одржа на неговиот гроб во дворот на црквата „Свети Спас“ во Скопје, каде што цвеќе положија претставници на државниот врв, пратеници, партии и граѓански здруженија.Во продолжение се поместена песните „Балада за Гоце Делчев“ од Гордана Димовска, „Гоцеви факли„ од Иван Трпоски, и „Орелски заштитник“ од Марија Александрова
Исто така, посебен простор во овој број е посветен на новото дело на Ристо Стефоф под наслов “„Македонија – Илуструрана Историја (Macedoia – An Illustrated History), во кое се вметнати карти, фотографии и биографии. Во него, меѓу другото се вели дека целта на пишувањето на оваа книга е да се осврне на некои од коментарите искажани од читателите на неговата претходна книга „Историја на македонскиот народ од античко време до денес“, каде има недостатокот на карти и илустрации. Целта на ова дело, како додаток на неговата претходна книга, е да им обезбеди на читателите дополнителни информации како што се мапи, фотографии и биографии.
Во продолжение е дадем текстот на авторот на овие редови, Славе Катин, кој се однесува за новата книга на проф. д-р Никола Жежов, под наслов „Една стогодишна тајна – убиството на Тодор Александров“, во кој, меѓу другото се вели дека публикацијата е дел од вистината за историјата на македонското реловуционерно движење во XX век и за судбината на Македонија и македонскиот народ, чии најтрагични моменти од македонската историја се испишани на страниците на историјата на ВМРО.
Оливера Јовановска, пак, се јавува со текстот за новата книга „Македонското прашање на Балканот времето на инфорбирото“. Во текстот се вели дека името Македонија се споменува дури и во Библијата, но дали тоа е Божји благослов или е трн во око на големите сили поради место положбата и историското наследство на Античка Македонија. Исто така, во овој број на „Повод’. Оливера Јовановска се преставува и со песните „Примабалерина„. „Посебна“, „Тавче гравче“ и „Венчаница“.
Посебно место во „Поцод 71“ е посветено на бесплатната библиотека за е-книги и веб-страница за новите изданија на порталот „Политекон (Pollitecon)“. Во написот се дадени кратки биографии и фотографии за новите книги и некои статии кои се дел од порталот „Политекон (Pollitecon)“ од Сиднеј.
Во текстот за активностите на Македонското литературно друштво „Кочо Рацин“ од Мелбурн кое на 5 декември 2024 година во просториите на библиотеката во Мил Парк, одржало промоција на книгата “За хероината Гордана Димовска – По стапките на Гоце, Јане, Даме“ од Гордана Такец од Битола. Книгата е посветена на ликот и делата, како и активностите на Гордана Димовска во Македонската заедница во Австралија.
Исто така, во списанието „Повод 71“ е посветен текст за Литературното друштво „Ванчо Николески“ од Квинбијан, кое на 22 февруари во Македонскиот центар на МПЦО Свети Илија ја прославило 8 годишницата од своето постоење.
Во продолжение следи текстот на Фиданка Танаскова за хуманитарното здруѓение „Јуникорн 2024-Скопје“. Имено, ова хуманитарното здружение е за поддршка на деца со пречки во психо – природниот развој и деца од социјално загрозени семејства. Идејата за создавање на здружение со ваква цел и порака, потекнува уште пред неколку години и тоа од една искрена детска желба посакана од срце – да се помага на децата кои се поразличи, но еднакви, поинакви, но исти со сите други.
Во текстот на Васил Тоциновски, пак, под наслов „Монодрамата „Љубов“ со Лилјана Стоилковска“ се вели дека оваа дело со поднаслов „Болката по мариовскиот трап“ од познатата и плодна македонска писателка Ката Руменова-Мисиркова, во изведба на Лилјана Стоилковска својата премиера ја имаше на 20 декември 2024 година во Домот на културата „Димитар Влахов“ во Скопје. Текстот има сопствена интересна приказна.
Делото „Љуба“ е оставено како аманет од Ката Руменова-Мисиркова до Стоилковска при една средба во Друштвото на писателите на Македонија, пред четиринаесет години.
Во продолжение Иван Трпоски се послужил со Архивот на МЛД „Григор Прличев“ и објавил текст под наслов: „Почина писателката Ката Мисиркова – Руменова“. Во текстот се вели дека по долго боледување во Скопје на 20 ноември 2012 година престана да чука благородното срце на писателката Ката Мисиркова – Руменова. Ката е родена на 14 септември 1930 година во село Постол, Егејска Македонија Нејзината топлина ќе ни недостига при нашите посети на Татковината.
Гордана Димовска има текст под наслов „Промоцијата на македонската култура во Мелбурн“ во кој се вели дека јазикот е единствен автентичен израз на душата на народот. Притоа,културата е составен дел од градењето на идентитетот на еден народ.
Славица Ристевска, пак, во текстот „Матуранти во Нов Јужен Велс во 2024 “, информира дека на 28 ноември по 17-ти пат се одржал Бал за поддршка на македонскиот јазик, а воедно и матурска вечер за генерација марутуранти 2024 за Нов Јужен Велс. Вечерта во присуство на многу гости, родители и официјални гости им биле доделени дипломите на 18 матуранти со што бил означен крајот на уште една успешна генерација наши Македончиња родени во демократска Австралија.
Иван Трпоски со текстот под наслов „Богојавление (Водици) во Сиднеј информира дека во неделата на 19 јануари, во Сиднеј се одбележал празникот Водици во црковните храмови Св Петка и црковната општина на црквите Св Кирил и Методиј и Св Никола.
Посебен простор во списанието „Повод 71“ е посветен за средбите со министерот Стив Кампер кој е член во Парламентот на Нов Јужен Вел и кој воспоставил две средби со членовите на Македонското литературно друштво „Григор Прличев“. На двете средби присуствувала и неговата советничка Саманта Ортадо. Така, првата средба се одржала на 11 октомври минатата година во Библиотеката „Григор Прличев“ со цел министерот Кампер да ги увиди потребите на Библиотеката и да помогне истата да се подобри со електронски помагала и да се прошири достапноста на своите активности.
Втората средба се одржала на 7 февруари оваа година во канцеларијата на Стив Кампер. Членовите на Друштвото, покрај тоа што го запознале министерот со големата издавачка дејност, на министерот му подариле повеќе книги на англиски јазик издадени од членовите на Друштвото. Исто така се водела и дискусија за подобрување условите на работење на Библиотеката и можноста да се поднесе молба за дотација.
Исто така, посебен простор е посветен и на посетата на Австралија на министерот за надворешни работи на Република Македонија, Тимчо Муцунски. Имено, од 6-13 февруари Муцунски престојувал во работна посета на Австралија во чест на 30-те години од воспоставувањето на дипломатските односи меѓу Австралија и Република Македонија. При посетата се сретнал со министерот за надворешни работи на Австралија,сенаторката Пени Вонг, а имал средба со македонските и австралиски бизнисмени, како и со членови на групата за пријателство со Македонија во федералниот парламент на Австралија.
Во текстот на англиски јазик под наслов „Обединување на гласовите за промени во Грција, е запишано следното: Во втората година во Солун на Форумот за човекови права“,„Обединетата македонска дијаспора“ (ОМД), која е водечка глобална непартиска, неполитичка и непрофитна организација се залага за Македонците, соработува со Македонско движење за промовирање на мајчиниот јазик со седиште во Грција, каде НПО „Крсте Мисирков“ беше домаќин на Вториот годишен форум за човекови права во Солун во октомври 19, 2024. Овој влијателен настан (Форум), одржан во Солун, се обиде да ги зајакне гласовите на малцинствата и промовирање на човековите права за сите заедници, фокусирајќи се на соработка, дијалог и зачувување на културата за справување со предизвиците со кои се соочуваат малцинствата во регионот. До денес, на Форумот присуствувале над 120 бранители на човекови права, академици и претставници на Европските лингвистички и културни групи“, се вели во текстот.
Во текстот под наслов „Помогнете им на Македонците во егејскиот дел на Македонија успешно да се спротистават на грчката пропаганда“ се вели дека тие се сведоци дека во последно време во егејскиот дел на Македонија се случува вистинска национална преродба на Македонците, кои се’ поотворено и посмело ја артикулираат својата македонска национална припадност. Тие тоа го прават, главно. преку масовно посетените народни собири и веселби каде отворено се изведуваат македонски народни песни и ора.
И за Македонците во пиринскиот дел на Македонија е поместен следниот текст „Ќе изгрее сонцето и на нашата улица“, чиј автор е Атанас Кирјаков-Војводата кој ја кажува вистина за нерегистрирањето на Македонскиот клуб за етничка толеранција од Благоевград. Притоа тој потенцира дека Благоевградскиот суд ја отфрлил регистрацијата на уште една нова македонска организација во окупираниот Пирински дел на Македонија.
Александар Донски, пак, го презентира Вториот дел од текстот „Прашања во врска со бугарската етногенеза на кои бугарските историчари немаат одговор“.
Во продолжение е поместен и текстот на проф. д-р Елка Јанчева –Улчар под наслов „На македонскиот јазик му се потребни „борци“, објавен во „Нова Македонија“
Во рубрика „Еден поет една песна“,Иван Трпоски ги претставува песните „Караниците на баба и дедо“ и „Ако ме нема“ од Виолета Јовановска. Во продолжение се дадени биографските податови за поетесата Виолета Јовановска која е по потекло од Битола.
На крајот од списанието „Повод 71“ е поместен информативен материјал на „Австралиско македонскиот театар“ од Сиднеј за претставата „Преполнета часа“, чиј автор е Душан Ристевски, а режијата е на Лила Мицевска.
Пишува: СЛАВЕ КАТИН
